03 BAGOROZI Ikigisigokiri mu bwoko bw’ “Ibyanzu”. Ni icyo gusezera ku Mwamikubera sabukuru. BAGOROZI aranamumenyesha uko azasura ba sekuru namara kugera i Kuzimu Azabatashya bose kandi abamenyeshe ko Igihugu cya bo agisizemu maboko y’Umugabo. Iki gisigo kiri mu mubare w’ibimenyetso byerekana ukwemera kw’Abanyarwanda bakera ko “urupfu atari ugusubira mu busa, ahubwo ari ukwimuka”, cyangwa “guhindura […]
Archive | Ibisigo, Imivugo n’ubundi Buvanganzo Flux RSS de cette section
Urubanza ruhari ntiruhumburwa (Ibisigo)
9 mai 2009
014. URUBANZA RUHARI NTIRUHUMBURWA 4°-MBARAGA Iki gisigo kiri mu bwoko bw’ “Ikobyo”. Cyahimbwe na MBARAGAyunganira se Bagorozi muri za mpaka z’akamaro k’Ingabo n’Abacengeli; nanone mu ruhande rwa se Bagorozi ruha isumbe Ingabo.
Utatiye inkuba (Ibisigo)
9 mai 2009
015. UTATIYE INKUBA 04 MBARAGA Ce poème, de la catégorie “Ibyanzu”, fut composé par Mbaraga, fils de Bagorozi sous le règne de Cyilima II Rujugira. Il vise le conflit entre le Rwanda et le Gisaka. Le poème sert d’avertissement au roi du Gisaka qui s’attire les foudres du Rwanda.
Nta kamara ishavu nko kubyara (Ibisigo)
9 mai 2009
016. NTA KAMARA ISHAVU NKO KUBYARA 5°- NGOGANE 016. NTA KAMARA ISHAVU NKO KUBYARA =RIEN N’EFFACE LE CHAGRIN AUTANT QUE D’ENGENDRER Ce poème fut déclamédevant le roi Cyilima Rujugira le jour de la mort de son fils Gihana, sacrifié en » martyr pour la nation » (Umucengeli) au Burundi. Ce chef d’œuvre est composé par […]
Ntakigira inama mbi nk’intati (Ibisigo)
9 mai 2009
017. NTAKIGIRA INAMA MBI NK’INTATI 05 NGOGANE Iki gisigo kiri mu bwoko bw’ “Ikobyo”. Kiravuga ubugambanyi bw’uwitwaga Bigeyo n’ukuntu yagerageje kubanyagisha igikingi cya boaho i Kiruri.
Ndi intumwa y’abami
9 mai 2009
018. NDI INTUMWA Y’ABAMI 05 NGOGANE Iki gisigo kiri mu bwoko bw’ « Ibyanzu ». Kiravuga uko Umwami CyilimaIIIyari amaze kwigarurirau Buyenzi, ubwo Umwami w’u Burundi Mutaga III yahagwaga. Kinavuga ukuntu Mibambwe III Sentabyo yigaruriye u Bugesera.
Ntambire ingoma (Ibisigo)
9 mai 2009
020. NTAMBIRE INGOMA 06 KIBARAKE Iki gisigo kiri mu bwoko bw’ « Ikobyo ». KIBARAKE yagituye Umwami Mutara II Rwogera amubwira ko kubera sabukuru, atashoboyekugera i Bwami kare ngoatambe ineza yuko u Rwanda rwatsinze u Burundi ndetse n’iminyago myinshi yavuye mu Gisaka.
Ruhanga ruganje abahinza (Ibisigo)
9 mai 2009
021. RUHANGA RUGANJE ABAHINZA 7°- NYIRAKUNGE Iki gisigo kiri mu bwoko bw’ « Ikobyo « . Uyu Musizi-kazi yagihimbye igihe i Gisaka cyari kimaze kugaruzwa umuheto, ku ngoma ya Rwogeraariko ingabe ya cyo »Rukurura » itaraboneka. Ayo mateka ni yo iki gisigo kigamije kutumenyesha.
Nkurire ingoma ubwatsi (Ibisigo)
9 mai 2009
022. NKURIRE INGOMA UBWATSI 07 NYIRANKUGE Iki gisigo kiri mu bwoko bw’ » Ikobyo « . NYIRAKUNGEyagituye Rwabugili mu birori byo kwimika Ingoma-ngabe « Mpatsibihugu », yari iya kane kuri Karinga. Cyahimbwe mu mwaka w’i 1884, kandi kivugirwa i Mukingoaho » Isabukuru y’Umuganura » yabereye uwo mwaka. Muri icyo gisigo hari mwo ko icyo gihe, Nkundiye, umwami wo ku […]
Ndaje nkubwire umurasano (Ibisigo)
9 mai 2009
023. NDAJE NKUBWIRE UMURASANO 07 NYIRANKUGE Iki gisigo kiri mu bwoko bw’ » Ikungu « . Ni igisingizo cya Karinga, kivuga uko yaganje amahanga. Nyirakunge yagituye Rwabugili igiheyari amaze kubomboranya amahanga. Hari nkomu 1884.
Ngambirize amahanga (Ibisigo)
9 mai 2009
024. NGAMBIRIZE AMAHANGA 8°- KARORERO Iki gisigo kitacyuzuye kiri mu bwoko bw’ « Ikobyo ». Kigamije kugandura ikirwa cy’Ijwi kigometseku butegetsi bw’u Rwanda.
Nta washobora igihugu nk’umwami (Ibisigo)
9 mai 2009
025. NTA WASHOBORA IGIHUGU NK’UMWAMI 9°- MUNYANGANZO Iki gisigo kiri mu bwoko bw’ « Ibyanzu ». Muri uwo mwaka cyahimbweho, wa 1874,igihugu cyari kivuye mu nzara ikomeye yatewe n’amapfa. Iyo nzara kandi yari yitiriwe ya nyenyeri Rwa-Kabyaza (Coggia) yari yabonetse mu Rwanda muri uwo mwaka. Kugirango iyo nzara itsindwe, Umwami yakoze imihango y’Ubwiru yitwa: « Inzira ya Rukungugu ». […]










9 mai 2009
0 Commentaire