027. UMWAMI INKA ZIKUNZE
09 MUNYANGANZO
Iki gisigo kiri mu bwoko bw’ « Impakanizi ». MUNYANGANZO yahimbiye guhimbaza umunsi mukuru wo kwimikaImfiziya Rwabugili yitwaga « Ntayozisa ».
Umwami inka zikunze
Azikura mwo umuganda,
Mugabo utari bugarukanwe
Wa Ngaruyiminyago wa Rubomboza na Nyarume,
005Ninkabone inka zakundiye Mukobanya
Na Mukiza wa Mwikozi,
Akazivura umukeno.
Iteka ni mwe zikesha amagara Abagabe
Ingabo za Mugaba na Mugambwa akazikenkemura,
010Zanga ahandi zikagaba iwanyu.
Izi nka Nkoni ya Nkindi
Muratamfura zikeza Umwami
Akaziha abakamyi,
Inkamwa zikemeraAbaroba.
015Ni iminsi muziha injishi ngo zitabahuga,
Amaganya ya Mbazi atubereye imbeho.
Mbaraga ya Mbango arayatuvura
Tubona ubwami bwawe Karume.
Akane katubuza kunama,
020Imvune ya Mvune itubereye igikindu.
Mikimba ya Mikiko
Ituvura bwangu,
Ingabo y’ingume
Uyihongeye izi nka
025Ngo zitaguhunga.
Aje kuzima abanyazi Mwimana-ngoma
Wazitunga wazishakiwe kera,
Nka Mirima ya Mweru
Yaziha ba so.
RUGANZUIBWIMBA
Yazibyariye muri uru rugo Bwimba
030Arenga uwe munani
Ajya gusibya uwa mushiki we,
Ngo ejo atabyara imbonwa
Mbangira ya Mbabazi,
Imana yazereje azibyarira ku Karwa.
035Ngo iza kurya zize
Zisa n’iza kuno,
Karinga ejo itazamugaya
Ayigondera iminyago.
CYILIMAIRUGWE
Yazibyariye muri uru rugo Bwira-busa
Arenga ibyo ari mwo
040Arenga iwabo,
Gihamura-nzira cya Karume
Karinga ntiyayimanye na Ngoga.
Uwo mugabo ntiyazambuye amata
Yamushatse inka yahatse,
045Urakazisasira nka we.
Mwagirwa wa Murahu
Yarengeye Munono,
Urya munsi ahura n’umusaza
Basamburiye Nkuba,
050N’imyiri y’i Nkuzuzu.
N’iyo akanguye uwo Mushi
Arazivugana zihurira i Karama.
MIBAMBWESEKARONGOROMUTABAZI
Yazibyariye muri uru rugo Gisanura
Nyirigisare kiri umugani
Ingoma imwigereza ho na we yigereza ho,
055Ngo ejo itamwishisha arayishokera.
Urugamba rwa Matwari yatwaranira ho
Bitondo akarutabarura.
Yatabarutse icumu rye ryatukuye
N’ibitsike byatukuye.
060Se ati: indoro zigukoze
Nyamakuka ya Rukuge,
Ntitwarenganye ingoma nzayiguha.
YuhiIIGAHIMA
Yazibyariye muri uru rugo Mirango
Igihe akirara iswa
Na we se i muhira,
065Arabyitegeka kuzazimuraga.
Uwazimiranye Kibamba
Azaragwa igihugu Gitura-nkiga,
Nkindi azabaza iza Mugera-nzu.
NDAHIROCYAMATARE
Yazibyariye muri uru rugo Ngiye- nk’Abahizi
Ya Muhizi wa Mudahakana
070Warasana arwanira ingoma.
Agendera ko
Uwagabanye inkaga ni uwo Mugambwa,
Uwarwanye ubwo kuzigura
Arakazihambya uzigire.
RUGANZUIINDOLI
Yazibyarira muri uru rugo Muzigirwa wa Kizige
075Azinduka ava i Buhinda
Ahindurana yo icumu ridakirwa,
Mudakirwa araryikorana
Kurimbura inzigo.
Mudakirwa wa Rweru ati: nje kubunga.
080Umva icyo kirara
Cyabyaye Karinga ho uburiza,
Biraro abwira abana
Ati: muraheteshe iyo ngoma.
MUTARAISEMUGESHI
Yazibyarira muri uru rugo
Jembe rya Nyiramavugo
085Wokeraga Kigasari,
Uwabuzaga Rwuma
Ngo ejo n’u Bungwe butabura,
Muhana-nkamwa ataburazwe
Akabwiraga atyo.
KIGELIIINYAMUHESHERA
Yazibyarira muri uru rugo
090Mbyayingabo ya Mwamugaba
Kigeli cya Nsoro
Uwakubukanye inkaz’amahugu yose
Mahame ya Ruhamya
Arazicyura ku Kamonyi.
MIBAMBWEIIGISANURA
Yazibyarira muri uru rugo
095Nkubiri ya Nkubito
Wakubita ya nzovu akayikungagiza.
Nkushya yadukuriye inyamaswa mu gihugu
Nzego akayidukungagiza mwo.
YUHIIIIMAZIMPAKA
Yazibyarira muri uru rugo
Muhabwa wa Munyamuhango wacu
100Mucikirwa azicaniye i Mwurire,
Arinda Ntare
Arivuga Rusatsi.
CYILIMAIIRUJUGIRA
Yazibyarira mri uru rugo
Rumeza Rumerera-mpunga
Ati : mpa ingabo ingoma imbone.
105Urya munsi agarutsainka z’i Nkanda,
Nkumburwa ya Murahu
Yazivugiye imbere.
KIGELIIIINDABARASA
Yazibyarira muri uru rugo
Rubanga-muheto
Ruhetura inkiko zose,
110Nzeyingoma ya Muzigirwa
Uwo Ngabo-nzima akundiye inka yoroye,
Mutazigwa wa Nzego uzimutetururire.
MIBAMBWEIIISENTABYO
Yazibyarira muri uru rugo
Rukonya akora byombi
Abyagiza inka n’ingoma,
115Ngo aretseamabega
Aziguye aba bantu yacungura
Bicano bya Muca-nzigo,
Ati: ndabimbuye.
YUHIIVGAHINDIRO
Yazibyarira muri uru rugo
Mutanuza wa Birorero bya Rukuge
120Wazikuye kure Nkuyabarekezi,
Iyo atekereje ko ajya i Ndorwa
Ndamira ntasibe kunyaga,
Zikaserera u Rwanda.
MUTARAIIRWOGERA
Yazibyarira muri uru rugo
Nyirurugo uyu
125Rugwiza-minyago rwa Baragana,
Waragiraga ingoma za Nzimiye
Inka z’Abase n’ingoma z’Abagesera,
Arazicyura Cyusa
Azubakira ino.
130Cya gihugu cy’abandi,
Tubona umuhungu we
Aracyubatse Kigeli.
Yazibyarira muri uru rugo
Katabyagira yenda ingabo ze
Yenda ingoma ze,
135Tumuvuna ari imbere
Mvanutse ya Gasogo,
Yasirimbyaga ingoma ku iriba.
Umva iyo nkuba yaruhaye
Izo ngoma yazeretse ubukuba,
140Nkubira ya Nkomera
Uraje nka we,
Na we uzibyarije umuheto.
Muheta-rugendo wa Mudahakana
Wazihawe kare,
145Uziteye inkingi.
Wazambariye inkindi
Nkiranyi ya Bitondo urakazitunga,
Wazitunga wazishakiwe na babiri.








9 mai 2009
Arts, litterature et poésie, Culture, Ibisigo, Imivugo n'ubundi Buvanganzo, Société